DÜŞEYARA (İngilizce sürümde VLOOKUP), Excel’de en çok aranan ve en çok hata veren formüldür. Yaptığı iş tek cümleyle şudur: bir listede bir değeri arar, bulduğu satırdan istediğiniz sütunu getirir. Ürün kodundan ürün adını, personel numarasından maaşını, cari kodundan unvanı getirmek — hepsi bu formülün işidir.
Yazımı
=DÜŞEYARA(aranan_değer; tablo_dizisi; sütun_indis_sayısı; [aralık_bak])
| Argüman | Ne yazılır | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| aranan_değer | Aradığınız şey — genelde bir hücre: A2 | Aranan değerin başında/sonunda boşluk olması |
| tablo_dizisi | İçinde arama yapılacak alan: Ürünler!$A:$D | Sabitlenmemesi; formül aşağı çekilince aralık kayar |
| sütun_indis_sayısı | Kaçıncı sütun getirilecek — aralığın içinde saymayla | Sayfanın sütununu saymak. Aralık C’den başlıyorsa C = 1’dir |
| aralık_bak | YANLIŞ — tam eşleşme | Boş bırakmak. Boş bırakılırsa yaklaşık eşleşme yapar ve yanlış ama hatasız sonuç döndürür |
Örnek
Ürünler sayfasında A sütunu kod, B sütunu ad, C birim, D fiyat olsun. Sipariş sayfasında A2’de kod varsa:
- Ürün adı:
=DÜŞEYARA($A2;Ürünler!$A:$D;2;YANLIŞ) - Fiyat:
=DÜŞEYARA($A2;Ürünler!$A:$D;4;YANLIŞ)
$A2 yazımı sütunu sabitler; formülü sağa çektiğinizde hep A’dan okumaya devam eder. Aralığın $A:$D biçiminde tamamen sabitlenmesi ise aşağı çekerken kaymayı önler. Sabitlemeyi hızlı yapmak için hücre referansını yazdıktan sonra F4 tuşuna basın.
#YOK hatası: beş sebebi
#YOK (İngilizce #N/A) “aradığını bulamadım” demektir. Sırasıyla şunlara bakın:
- Görünmeyen boşluk
Kopyalanmış verilerde en yaygın sebep budur: “SNT-18 ” ile “SNT-18” Excel için iki farklı değerdir. Çözüm:
=DÜŞEYARA(KIRP($A2);Ürünler!$A:$D;2;YANLIŞ)— KIRP (TRIM) baştaki ve sondaki boşlukları siler. - Biri metin, biri sayı
Ürün kodu bir sayfada sayı, diğerinde metin olarak duruyorsa eşleşmez. Hücrenin sol üst köşesindeki yeşil üçgen bu durumun işaretidir. Metni sayıya çevirmek için
SAYIYAÇEVİR(), sayıyı metne çevirmek içinMETNEÇEVİR()kullanılır. - Aranan değer, aralığın ilk sütununda değil
DÜŞEYARA yalnızca sağa bakar. Kod C sütunundaysa ve siz A’yı getirmek istiyorsanız DÜŞEYARA bunu yapamaz — aşağıdaki iki alternatiften birine geçmeniz gerekir.
- Aralık kaymış
Formülü aşağı çektiğinizde
A2:D500aralığıA3:D501olur ve listenin ilk satırları dışarıda kalır. Aralığı sabitleyin. - Değer gerçekten yok
Bazen hata haklıdır. Bu durumda hatayı gizlemek değil, görünür kılmak gerekir — aşağıya bakın.
EĞERHATA: hatayı gizlemek mi, yönetmek mi?
=EĞERHATA(DÜŞEYARA($A2;Ürünler!$A:$D;2;YANLIŞ);"Ürün bulunamadı")
EĞERHATA (IFERROR) tabloyu #YOK yığınından kurtarır. Ama dikkat: boş metin ("") döndürmeyin. Hatayı tamamen görünmez yaparsanız, eksik ürün kodları sessizce sıfır olarak toplanır ve raporunuz eksik çıkar. “Ürün bulunamadı” gibi okunabilir bir uyarı yazın; tablo hem temiz görünür hem de sorunu size söyler.
Sola bakmak: iki alternatif
ÇAPRAZARA (Excel 2021 ve Microsoft 365)
=ÇAPRAZARA($A2;Ürünler!$C:$C;Ürünler!$A:$A;"bulunamadı")
ÇAPRAZARA (XLOOKUP) DÜŞEYARA’nın yerine geçen yeni işlevdir: sütun numarası saymaz, sola da sağa da bakar, bulunamadığında ne yazılacağını dördüncü argümanda söyler ve varsayılanı tam eşleşmedir. Kullanabiliyorsanız yeni tablolarda doğrudan bunu tercih edin. Eski Excel sürümlerinde bulunmaz — dosyayı paylaştığınız kişide Excel 2019 varsa formül hata verir.
İNDİS + KAÇINCI (her sürümde çalışır)
=İNDİS(Ürünler!$A:$A;KAÇINCI($A2;Ürünler!$C:$C;0))
KAÇINCI (MATCH) değerin kaçıncı satırda olduğunu bulur, İNDİS (INDEX) o satırdaki istediğiniz sütunu getirir. Sondaki 0, tam eşleşme demektir — DÜŞEYARA’daki YANLIŞ’ın karşılığıdır. İlk bakışta karmaşık görünür ama yön kısıtı yoktur ve sütun eklendiğinde bozulmaz.
Bir uyarı: DÜŞEYARA çok olan dosya yavaşlar
Tam sütun aralıkları (A:D) yazmak kolaydır ama Excel her formülde bir milyondan fazla satırı tarar. Birkaç yüz formülde fark edilmez, birkaç bin formülde dosya açılırken donmaya başlar. Tabloları Ctrl+T ile “tablo” haline getirmek hem aralığı otomatik sınırlar hem de formülleri okunur kılar.
DÜŞEYARA’yı en çok kullandığınız yer muhtemelen stok, cari ve fiyat listesi eşleştirmeleridir. Bu tabloların kurulumunu stok takip Excel şablonu ve cari hesap Excel şablonu yazılarında adım adım anlattık.
