İşletmenin bir banka hesabından diğerine 40.000 TL aktardınız. Kaynak hesap azaldı, hedef hesap arttı; fakat işletmeye dışarıdan yeni para girmedi. Bu hareketi gelir yazarsanız ciroyu, gider yazarsanız maliyeti bozarsınız.
Virman, bankacılıkta aynı müşterinin aynı bankadaki kendi hesapları arasında yaptığı aktarım için kullanılan terimdir. Muhasebe ve yatırım uygulamalarında kelime daha geniş bir “hesaptan hesaba aktarma” anlamıyla da kullanılır. Bu yüzden önce işlemin bağlamını söylemek gerekir.
Temel kontrol: Aktarımın ana parası işletmenin toplam parasını değiştirmiyorsa gelir veya gider değildir. Kaynak ve hedef hesap aynı tutarla karşılıklı güncellenir; komisyon ya da kur farkı varsa onlar ayrıca kaydedilir.
Virman ne demek?
Virman, nakdi kasadan çekip yeniden yatırmadan, bir hesaptaki değeri başka hesaba aktarma işlemidir. Banka kullanımında çoğunlukla aynı kişinin aynı bankadaki kendi hesapları arasındaki aktarımı anlatır. Örneğin aynı bankadaki ticari vadesiz hesaptan yine işletmeye ait başka bir hesaba para taşımak virman olarak adlandırılabilir.
Muhasebe dilinde kasa-banka veya iki alt hesap arasındaki iç aktarım da “virman” diye anılabilir. Menkul kıymetlerin başka yatırım hesabına taşınması ise farklı süreç ve kurallara tabidir. Kelimenin yanına “banka virmanı”, “cari virman” veya “menkul kıymet virmanı” gibi bağlam eklemek belirsizliği azaltır.
Virman, havale, EFT ve FAST farkı
| İşlem | Genel kullanım | Ayırt edici nokta |
|---|---|---|
| Virman | Aynı kişinin aynı bankadaki kendi hesapları | Para işletme dışındaki bir alıcıya gitmez. |
| Havale | Aynı banka içindeki başka hesaba ödeme | Alıcı farklı kişi veya işletme olabilir. |
| EFT | Farklı bankalar arasındaki TL aktarımı | Bankalar arası ödeme sisteminden geçer. |
| FAST | Katılımcı kuruluşlar arasında anlık ödeme | Sistem kuralları, limitleri ve saatleri TCMB tarafından belirlenir. |
Bankaların ekran adları ve ücret politikaları değişebilir. Bu nedenle işlem türünü yalnız butonun adına bakarak değil, kaynak ve hedef hesabın sahibine ve bulunduğu kuruluşa bakarak ayırın. EFT ve FAST hakkında güncel bilgi için TCMB ödeme sistemleri sayfasını kontrol edin.
Virman işlemi nasıl kaydedilir?
Kayıt iki taraflıdır. Kaynak hesap azalırken hedef hesap aynı ana tutarla artar. Tek tarafı kaydetmek, işletmenin gerçek toplam parasını yanlış gösterir.
Aynı bankadaki iki işletme hesabı arasında 40.000 TL aktarıldığını varsayalım:
| Hesap | Değişim | Açıklama |
|---|---|---|
| Kaynak banka hesabı | −40.000 TL | Transfer çıkışı |
| Hedef banka hesabı | +40.000 TL | Transfer girişi |
| Toplam nakit etkisi | 0 TL | Yalnız paranın yeri değişti. |
Bu yönetim örneği, hesap planındaki borç/alacak yönlerinin yerine geçmez. Muhasebe fişinde kullanılacak hesaplar ve kayıt yönü işletmenin hesap planına göre meslek mensubuyla belirlenir.
Banka komisyonu varsa ne olur?
Bankanın 40.000 TL aktarım için ayrıca 25 TL komisyon aldığını düşünün. Ana para yine gelir veya gider değildir; fakat 25 TL ücret ayrı bir banka gideridir. Hedef hesaba 39.975 TL geçtiyse “iki tutar eşit değil” uyarısını komisyon belgesiyle açıklamak gerekir.
Döviz dönüşümü de virmanın içine gizlenmemelidir. TL hesabından döviz hesabına geçişte alış-satış kuru ve olası kambiyo farkı doğabilir. Farklı para birimlerindeki iki bakiyeyi yalnız nominal tutarla karşılaştırmayın.
Kasa ile banka arasındaki aktarım virman mıdır?
Muhasebe pratiğinde kasadan bankaya yatırılan veya bankadan kasaya çekilen para, işletme içi hesaplar arasında aktarım olarak izlenir. Fakat fiziksel para hareketi bulunduğu için banka dekontu, tahsil/teslim belgesi ve kasa kaydı aynı günle eşleştirilmelidir.
Örneğin kasadan bankaya 15.000 TL yatırıldığında kasa 15.000 TL azalır, banka 15.000 TL artar. Bu hareket satış değildir; müşteri tahsilatı daha önce kasaya girdiyse ikinci kez gelir yazılmaz.
Cari hesap virmanı neden farklıdır?
Bir müşterinin bakiyesini başka müşteriye, şubeye veya hesaba aktarmak bankadaki kendi hesaplarınız arasında para taşımakla aynı değildir. Cari virman; alacağın veya borcun kime ait olduğunu değiştirir ve dayanak belge, taraf onayı, mahsup ilişkisi ya da muhasebe açıklaması gerektirebilir.
Virman ile mahsup da aynı kavram değildir. Mahsupta karşılıklı alacak ve borçlar birbirine saydırılır; virmanda bir değerin kayıt yeri değiştirilir. Müşteri borcunu yalnız ekranı düzeltmek için başka cariye taşımayın.
Kontrol listesi
- Kaynak ve hedef hesabın aynı işletmeye ait olduğunu doğrulayın.
- İki hesapta da aynı tarih, tutar ve ortak açıklama kullanın.
- Dekont numarasını veya işlem referansını kayda ekleyin.
- Komisyonu ana para aktarımından ayrı gösterin.
- Döviz dönüşümünde kur ve farkı ayrıca kontrol edin.
- Ay sonunda iki kayıt ile banka ekstrelerini mutabık hâle getirin.
krkbos’ta hesaplar arası transfer
krkbos'un Kasa & Banka ekranındaki Transfer işlemi, tanımlı iki hesap arasında aynı tutarı kaynak hesaptan düşüp hedef hesaba ekler. Bu hareket gelir veya gider sayılmaz ve hesap hareketlerinde transfer olarak görünür. En az iki hesap gerekir; aynı hesap hem kaynak hem hedef seçilemez.
krkbos bankaya para göndermez. Bankada yaptığınız fiilî aktarımın işletme içi kaydını tutar. Kasa, banka ve POS bakiyelerini birlikte izlemek için kasa takip programı sayfasını inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Virman nedir?
Bankacılıkta aynı müşterinin aynı bankadaki kendi hesapları arasında yaptığı para aktarımıdır. Muhasebede hesaplar arası iç aktarım için daha geniş anlamda da kullanılabilir.
Virman ile havale aynı mı?
Hayır. Virman kendi hesaplarınız arasındadır; havale aynı bankadaki başka kişiye veya işletmeye yapılan aktarımı ifade eder.
Virman gelir veya gider midir?
Ana para aktarımı gelir ya da gider değildir; işletmenin toplam parası değişmez. Banka komisyonu veya kur farkı varsa ayrı kayıt gerekir.
Farklı bankadaki kendi hesabıma transfer virman mıdır?
Bankacılık işlem türü bakımından farklı bankalar arasındaki TL aktarımı genellikle EFT veya FAST'tır. İşletme kayıtlarında ise iki kendi hesabınız arasındaki iç aktarım olarak izlenir.
Cari virman nedir?
Bir cari hesaptaki bakiyenin başka cari hesaba aktarılması için kullanılan ifadedir. Banka virmanından farklıdır; dayanak belge ve muhasebe açıklaması gerekir.
krkbos bankadan virman yapar mı?
Hayır. krkbos gerçek bankacılık işlemini başlatmaz; bankada yapılan aktarımı iki tanımlı hesap arasında kayıt altına alır.
