Atölyeniz ayda kaç sipariş yetiştirebildiğiyle kapasite raporunda yazan yıllık rakam aynı şey değildir. Biri gerçek sipariş yükünü yönetmek için kullanılan işletme verisidir; diğeri belirlenmiş esas ve kriterlere göre hesaplanan teorik azami üretim gücünü gösteren resmî belgedir.
Kapasite raporu; üretim konusu, makine parkı, personel, hammadde tüketimi ve hesaplanan yıllık üretim kapasitesini aynı resmî kayıtta bir araya getirir. Rapor, tesisin fiilen o miktarda satış yaptığı veya her yıl o kadar ürün üreteceği garantisi değildir.
Güncellik sınırı: Bu rehber 19 Ağustos 2026 tarihinde yürürlükte bulunan, TOBB'un 28 Ağustos 2025 tarihli 2025/53 sayılı Kapasite Raporlarının Düzenlenmesi Usul ve Esasları ile 2026 ücret tarifesine göre hazırlandı. Eski kaynaklardaki “üç yıl geçerli” bilgisi güncel değildir; mevcut esaslarda azami süre iki yıldır. Sektör kriterleri, ücretler ve başvuru belgeleri değişebileceği için işlem gününde TOBB ve bağlı olduğunuz odanın güncel ekranını kontrol edin.
Kapasite raporu nedir, ne değildir?
TOBB'un güncel Usul ve Esasları, kapasite raporunu sınai üretim, sınai hizmet ve TOBB Yönetim Kurulunca uygun görülen alanlarda faaliyet gösteren işletmelerin teorik azami üretim gücünü gösteren belge olarak tanımlar.
Rapor; yatırım teşviki, dahilde işleme, sanayi sicili, bazı ithalat-ihracat işlemleri, ihaleler ve kredi süreçlerinde istenebilir. Ancak her kurumun kendi başvuru şartı vardır. “Kapasite raporum var, o hâlde destek veya kredi kesin çıkar” sonucu doğru değildir.
Resmî raporla atölye içindeki planlama hesabını ayırmak gerekir. Siparişlerin hangi makinede biriktiğini ve önümüzdeki haftanın gerçek boşluğunu görmek istiyorsanız üretim planlama ve kapasite rehberi doğru kaynaktır. Resmî kapasite raporu ise oda ve TOBB tarafından yürütülen ayrı bir belgelendirme sürecidir.
Kimler kapasite raporu alabilir?
Başvuru yapacak firmanın üretim tesisinin bulunduğu yerdeki odaya kayıtlı olması gerekir. İşyerinde adres, su ve elektrik, kurulu ve çalışır makine-teçhizat, SGK işyeri numarası ve idari personel dışında üretim yapabilecek en az bir kayıtlı personel bulunması temel şartlardandır.
| İşletmenin durumu | Esaslardaki karşılığı | Sonuç |
|---|---|---|
| Kurulu makinelerle seri veya standart ürün üretiyor | Rapor düzenlenebilen ana faaliyet grubudur | Diğer şartlar da varsa başvuru yapılabilir |
| Makine yalnız proforma faturada, tesiste kurulu değil | Kapasite hesabında dikkate alınmaz | Kurulum ve çalışır durum görülmeden hesaba katılmaz |
| Üretimin tamamını başka firmaya fason yaptırıyor | Fason iş yaptıran firmaya rapor düzenlenmez | Kendi üretim yapısı ayrıca değerlendirilir |
| Makine veya teçhizat kiralık | Sözleşme ve taraf bilgileriyle değerlendirilebilir | Kira bitişi rapor süresini kısaltabilir |
| Aynı firmanın farklı üretim yerleri var | Her yer için ayrı rapor esastır | Aynı üretimi tamamlayan yerler belirli durumda birleştirilebilir |
| Aynı çatı altında iki farklı firma var | Muhasebe, personel ve makine ayrılığı aranır | Ortak teçhizat varsa ayrı rapor düzenlenemez |
Üretim konusunun doğru tanımlanması hem rapor hem sonraki resmî işlemler için önemlidir. Faaliyet sınıflaması tarafını NACE kodu rehberinde, kapasite raporunun Sanayi Sicil Belgesiyle ilişkisini Sanayi Sicil Belgesi rehberinde inceleyebilirsiniz.
Kapasite nasıl hesaplanır?
Hesap, firmanın kendi tahminiyle resmîleşmez. TOBB'un sektöre özel kapasite kriteri varsa o kriter uygulanır. Kriter yoksa üretim aşamalarında kronometrajla darboğaz araştırması, seri üretim hattı, üretim formülü, adam-saat yöntemi veya geçmiş fiilî üretim gibi yöntemlerden uygun olanı eksper değerlendirir.
Genel kabul, tesisin günde 8 saat ve yılda 300 gün çalışmasıdır. Kesintisiz üretim sistemlerinde bakım duruşları dikkate alınarak günde 24 saat ve yılda en fazla 350 gün üzerinden tespit yapılabilir. Vardiya sayısı, fire veya üretim programı her rapora keyfî biçimde eklenmez; ilgili kriter izin vermedikçe raporda gösterilemez.
Temsili atölye örneği: Bir kesim makinesi saatte 12 parça, onu izleyen büküm istasyonu saatte 7 parça işleyebiliyorsa yalnız kesim hızını 12 × 8 × 300 diye yıllık kapasite yazmak doğru olmaz. Üretim akışındaki darboğaz, yardımcı işlemler ve sektörel kriter birlikte ele alınır. Bu örnek resmî kapasite hesabı değil, neden ekspertiz gerektiğini gösteren basit bir anlatımdır. Darboğazı günlük üretimde ölçmek için darboğaz bulma rehberine bakabilirsiniz.
Teorik kapasite, ürün maliyeti değildir. Makine süresinin iş başına maliyete nasıl dağıtılacağını makine saat maliyeti ve üretim maliyeti hesaplama yazılarında ele alıyoruz.
Kapasite raporu nasıl alınır?
- Doğru odayı belirleyin. Başvuru, üretim tesisinin bulunduğu yerdeki yetkili oda üzerinden yürür. Ticaret ve sanayi odalarının ayrı olduğu yerlerde sanayici tanımına girenler için sanayi odası yetkilidir.
- Temel şartları kontrol edin. Üretim adresi, enerji, çalışır makine-teçhizat, SGK işyeri numarası ve üretimde kayıtlı personel şartlarını ekspertizden önce tamamlayın.
- Belgeleri hazırlayın. Tapu veya kira sözleşmesi, SGK sigortalı hizmet listesi, mali müşavir ya da yeminli mali müşavir onaylı makine-teçhizat listesi, kiralık makineler için sözleşmeler, vergi levhası ve varsa sanayi sicil belgesi çekirdek belgelerdendir. Sektöre göre ruhsat, kalite belgesi veya ek belge istenebilir.
- SBS üzerinden başvurun. Firma, Sanayi Bilgi Sisteminde talep edilen bilgi ve belgeleri yükler. Elektronik ortamda güvenilir kaynaktan alınabilen belgeler ayrıca istenmeyebilir.
- Ekspertiz ziyaretini tamamlayın. Oda, bir raportör ve en az bir yetkili eksper görevlendirir. Eksper tesise bizzat gelerek makineyi, üretim akışını ve kapasite hesabının dayanağını yerinde inceler.
- Oda ve TOBB onayını izleyin. Hazırlanan rapor TOBB incelemesine gider; teknik veya şekli hata varsa düzeltme için odaya dönebilir. Uygun rapor eksper, oda ve TOBB yetkililerince elektronik olarak onaylanır.
TOBB esaslarına göre oda, firma başvurusundan sonra raporu azami bir ay içinde düzenleyip TOBB'a iletir; TOBB da kendisine ulaşan başvuruyu en geç bir ay içinde inceler. Bunlar iki kurumun işlem sınırlarıdır; eksik belge, ekspertiz randevusu veya düzeltme turu dâhil kesin “iki ayda çıkar” garantisi değildir.
Ekspertiz günü hangi bilgiler hazır olmalı?
Makine listesinde yazan marka, model, kapasite ve mülkiyet bilgileri sahadaki makinelerle eşleşmelidir. Kurulu olmayan makineyi, başka firmaya ait ortak teçhizatı veya yalnız satın alma niyeti bulunan ekipmanı mevcut kapasite gibi göstermeyin.
- Üretilen her ürünün adı ve üretim akışı
- Makine-teçhizat listesi ile mülkiyet veya kiralama dayanağı
- Bir ürün için kullanılan ana ve yardımcı maddeler
- Üretimin darboğazı ve çevrim süreleri
- Üretimde görev alan personelin SGK kayıtları
- Sektöre özgü ruhsat, kalite belgesi veya kriter evrakı
Yeni yatırım henüz üretime geçmediyse kapasite raporu yerine yatırımın fizibilitesi konuşuluyor olabilir. Yatırım varsayımlarını düzenlemek için fizibilite rehberinden yararlanın; ancak fizibilite raporunu geçerli kapasite raporu gibi sunmayın.
Geçerlilik, değişiklik ve 2026 ücreti
Güncel esaslara göre kapasite raporları en fazla iki yıl geçerlilikle onaylanır. TOBB'un belirlediği bazı sektörlerde azami süre bir yıldır. Makine kira sözleşmesi veya taşeron işçilik sözleşmesi daha erken bitiyorsa bu tarih raporun geçerlilik sonunu belirleyebilir. Tasfiye hâlindeki firmalarda süre altı aya kadar iner.
Makine ekleme veya çıkarma, üretim konusu değişikliği ya da yeni ürün eklenmesi toplam kapasite hesabını etkiliyorsa basit “değişiklik” işlemi kullanılamaz; yeni rapor veya yenileme ihtiyacını odanızla belirleyin. Değişikliği bildirmemekten doğan sorumluluk firmaya aittir.
TOBB'un 2026 tarifesinde kapasite raporu ilk başvuru veya yenileme bedeli 8.500 TL, değişiklik bedeli 1.700 TL'dir. Bu rakamlar TOBB belgelendirme tarifesidir; bağlı odanın hizmeti, ekspertiz veya diğer kalemler nedeniyle toplam başvuru maliyeti farklı olabilir.
Kapasite raporu, Yerli Malı Belgesi başvurusunun da temel dayanaklarındandır. Ürünün raporda yer alması ve belgenin geçerli olması gerektiğini Yerli Malı Belgesi rehberinde açıklıyoruz.
Ürün sınırı: krkbos; sipariş, üretim aşaması, reçete ve stok kayıtlarını birlikte izlemeye yardımcı olur. TOBB kriterine göre resmî kapasite hesabı yapmaz, eksper görevlendirmez, SBS başvurusu göndermez ve kapasite raporu düzenlemez. Resmî süreç üretim yerinizdeki oda ve TOBB üzerinden yürür.
Sık sorulan sorular
Kapasite raporu nedir?
Üretim yapan işletmenin kurulu yapısı için kriterlere göre hesaplanan teorik azami üretim gücünü; makine, hammadde, personel ve diğer tesis bilgileriyle gösteren resmî belgedir.
Kapasite raporu nereden alınır?
Üretim tesisinin bulunduğu yerdeki yetkili odaya SBS üzerinden başvurulur. Oda ekspertiz yaparak raporu hazırlar, TOBB inceleyip uygun bulursa elektronik olarak onaylar.
Kapasite raporu kaç yıl geçerlidir?
Güncel 2025/53 sayılı Esaslara göre azami iki yıldır. Bazı sektörlerde azami bir yıl uygulanır; kira veya sözleşme süresi daha kısa bir geçerlilik doğurabilir.
Tek çalışanlı atölye kapasite raporu alabilir mi?
Temel şartlar arasında idari personel dışında üretim yapabilecek ve ilgili SGK işyeri numarasına kayıtlı en az bir personel bulunması vardır. Diğer şartların da sağlanması ve faaliyetin rapor düzenlenebilir kapsamda olması gerekir.
Fason üretim yaptıran firma kapasite raporu alabilir mi?
Üretimin tamamını fason yaptıran firmaya kapasite raporu düzenlenmez. Kendi tesisindeki fiilî üretim yapısı varsa somut durum oda tarafından ayrıca değerlendirilir.
krkbos kapasite raporu hazırlar mı?
Hayır. krkbos operasyonel üretim ve stok kayıtlarını tutmaya yardımcı olur; resmî hesap, ekspertiz ve belge TOBB ile yetkili oda sürecidir.
