Paranız kaç gün sizde değil? Stokta bekleyen, müşteride duran ve tedarikçiye borçlu olduğunuz günleri birleştirip işletmenizde bağlı kalan nakdi bulun.
Nakit dönüş süresi = Stokta bekleme + Alacak tahsil süresi − Tedarikçiye ödeme süresi
Üç parçanın her biri gün cinsindendir:
Mantığı şu: malı aldınız (para çıktı), bir süre stokta durdu, sattınız, bir süre de tahsil edemediniz. Bu arada tedarikçinize ödemeyi geciktirebildiğiniz gün sayısı bu yükü hafifletir. Kalan gün sayısı, paranızı kendi cebinizden finanse ettiğiniz süredir.
İşletme sahiplerinin en sık kurduğu cümle budur ve çoğu zaman muhasebe hatası değildir. Kâr bir dönem ölçüsüdür; nakit ise bir an ölçüsü. Kâr tablosunda kazanmış görünürken kasada para olmamasının sebebi genelde nakit dönüş süresidir.
Örnekteki işletme yılda 7,2 milyon TL ciro yapıyor, brüt marjı %30 — sağlıklı görünüyor. Ama 49 günlük nakit dönüş süresi, sürekli olarak 680.000 TL’sinin işletmede bağlı kalması demek. O para kasada değil; stokta, müşteride ve yolda.
Büyümek bu tutarı büyütür. Ciro iki katına çıktığında bağlı kalan nakit de yaklaşık iki katına çıkar. Hızlı büyüyen kârlı işletmelerin nakit sıkıntısına girmesinin sebebi budur — büyüme, finanse edilmesi gereken bir şeydir.
| Kaldıraç | Nasıl kısalır | Zorluğu |
|---|---|---|
| Alacak günü | Vade kısaltma, kapora alma, vadesi geçeni sistemli takip etme | En hızlı sonuç veren. Çoğu işletmede en büyük kalem de budur |
| Stok günü | Kritik seviye kurma, ölü stoğu eritme, sipariş sıklığını artırma | Orta. Az stok tutmak tedarik riskini artırır, denge gerekir |
| Borç günü | Tedarikçiyle vade pazarlığı | En zoru. Pazarlık gücü gerektirir ve peşin iskontosunu kaybettirebilir |
Alacak tarafını sistemli hale getirmek için: vadesi geçen alacak tahsilatı · alacak yaşlandırma. Stok tarafı için: kritik stok hesaplama · stok devir hızı.
Mümkün ve bazı işlerde normaldir. Peşin satıp vadeli alan işletmelerde — market, kafe, perakende — alacak günü sıfıra yakındır, borç günü ise 30-60 gündür. Sonuç eksi çıkar.
Eksi nakit dönüş süresi şu demektir: işletme, büyümesini tedarikçisinin parasıyla finanse ediyor. Bu güçlü bir konumdur ama kırılgandır; tedarikçi vadeyi kısalttığı anda nakit ihtiyacı bir günde ortaya çıkar.
| Rakam | Nereden |
|---|---|
| Ortalama stok | Dönem başı + dönem sonu stok değeri ÷ 2 |
| Ortalama alacak | Cari hesap toplamlarının dönem başı/sonu ortalaması |
| Ortalama ticari borç | Tedarikçi cari toplamlarının ortalaması |
| Yıllık ciro | Satış faturaları toplamı (KDV hariç) |
| Satılan malın maliyeti | Ciro − brüt kâr. Bilmiyorsanız: alım toplamı ± stok değişimi |
Bu üç rakam cari hesap ve stok kayıtlarınız düzenliyse zaten elinizdedir. Değilse, hesabı yapmak için önce kaydı kurmak gerekir: cari hesap takibi · stok takibi.
Çeyrekte bir yeterlidir; aylık bakmak dalgalanmayı büyütür ve yanlış tepki verdirir. Bakarken tek bir soruya cevap arayın: geçen çeyreğe göre uzadı mı, kısaldı mı? Uzuyorsa sebebi üç kaldıraçtan hangisinde olduğunu tabloda görürsünüz.
Nakit akışının tamamını planlamak için: nakit akışı tahmini nasıl yapılır.
Stokta bekleme günü ile alacak tahsil süresi toplanır, tedarikçiye ödeme süresi çıkarılır. Kalan gün sayısı, işletmenin parayı kendi cebinden finanse ettiği süredir.
Kârlı bir işletmenin kasasında neden para olmadığını açıklar. Süre uzadıkça işletmede bağlı kalan nakit büyür; büyüme de bu tutarı büyütür.
Peşin satıp vadeli alan işletmelerde görülür ve işletmenin büyümesini tedarikçi parasıyla finanse ettiği anlamına gelir.
krkbos'ta cari bakiyeler, stok değeri ve tedarikçi borçları anlık görünür — nakit dönüş süresini hesaplamak için ayrıca veri toplamanız gerekmez. 14 gün ücretsiz.
14 Gün Ücretsiz Deneyinkrkbos'u 14 gün ücretsiz deneyin
Kredi kartı gerekmez. Kurulum beklemeden hemen başlayın, müşteri, sipariş, üretim ve kasayı tek panelde yönetin.