Depoda malzeme görünmesi, yarın başlayacak sipariş için yeterli olduğu anlamına gelmez. Bir kısmı başka işe ayrılmış olabilir; satın alınan malzeme de ihtiyaç tarihinden sonra gelecek olabilir. Malzeme ihtiyaç planlaması, hangi tarihte ve hangi iş için kaç kilo kullanılabileceğini görünür kılar.
Brüt ihtiyaç ile net ihtiyaç farklıdır
Önce onaylı sipariş miktarını ürün reçetesindeki birim tüketimle çarpın. Bu, brüt ihtiyaçtır. Ardından başka işlere ayrılmış miktarı mevcut stoktan çıkarın; yalnız ihtiyaç gününe kadar kesin olarak gelecek satın almaları hesaba katın. İşletmenizin belirlediği güvenlik stokunu da ekleyin.
Örnek: Aynı malzemeyi kullanan iki sipariş toplam 50 parça içeriyor ve parça başına 2 kg malzeme gerekiyor. Brüt ihtiyaç 100 kg’dır. Depoda 70 kg vardır, ancak 20 kg başka işe ayrılmıştır. İhtiyaç tarihinden önce 15 kg daha gelecektir. İşletme 10 kg güvenlik stoku tutuyorsa hesap şöyledir:
| Hesap kalemi | Miktar |
|---|---|
| Brüt ihtiyaç: 50 parça × 2 kg | 100 kg |
| Serbest stok: 70 − 20 | 50 kg |
| İhtiyaç tarihine kadar gelecek malzeme | 15 kg |
| Korunacak güvenlik stoku | 10 kg |
| Net ihtiyaç: 100 + 10 − 50 − 15 | 45 kg |
Bu kurgusal örnekte bütün miktarlar aynı malzeme ve tek ihtiyaç tarihi içindir; ölçü birimi kilogramdır. Hesap negatif çıkarsa net satın alma ihtiyacı sıfır kabul edilir. Asgari sipariş miktarı veya ambalaj büyüklüğü, verilecek satın alma miktarını ayrıca etkileyebilir.
Gelecek 15 kg, üretimin başlayacağı günden sonra depoya girecekse bu tarihin hesabına katılmaz; net ihtiyaç 60 kg olur. Tedarik tarihini belirtmeden yazılmış “yolda” bilgisi bu farkı saklar.
Satın alma listesini tarihle birlikte tutun
Her malzeme için ürün kodu, bağlı siparişler, brüt ihtiyaç, serbest stok, zamanında gelecek miktar, net ihtiyaç, ihtiyaç tarihi ve tedarik sorumlusu aynı tabloda bulunmalı. Tedarik süresini geriye doğru sayarak sipariş kararını verin. Sevkiyat ve mal kabul için gereken zamanı da planınıza katın.
- Ayrılmış malzeme: Aynı 20 kg’ı iki sipariş için kullanılabilir göstermeyin.
- Kesinleşmiş giriş: Teyit edilmiş miktar ve geliş tarihi yazın; gecikirse planı güncelleyin.
- Ölçü birimi: Reçete kg, satın alma paket ise dönüşümü açıkça belirtin.
- Değişen sipariş: Adet veya teslim tarihi değiştiğinde ihtiyacı yeniden hesaplayın.
Reçete ve üretim planı birlikte çalışmalı
Ürün reçetesi değiştiği hâlde eski miktarla satın alma yapmak, tablo doğru toplasa bile yanlış sonuç verir. Hangi reçetenin hangi sipariş için geçerli olduğunu kontrol edin. Ürün reçetesinin nasıl kurulacağını ürün ağacı ve reçete rehberinde, malzeme tarihinin kapasite planını nasıl etkilediğini üretim planlama yazısında inceleyebilirsiniz.
İlk uygulamayı gelecek hafta başlayacak tek bir sipariş grubunda yapın. Planı satın alma sorumlusu ve üretim sorumlusuyla birlikte okuyun. İkisi farklı teslim tarihi kullanıyorsa önce tarihi düzeltin; yazılım seçimi bu kararın ardından gelir.
Sık sorulan sorular
Reçete oluşturmak MRP kurmak mıdır?
Hayır. Reçete bir ürünün malzeme miktarını tanımlar; malzeme ihtiyaç planlaması buna siparişleri, stok durumunu ve zamanı ekler. Sipariş bazlı reçete hesabı tek başına tam MRP sistemi değildir.
Depodaki toplam miktar neden yeterli değildir?
Başka siparişlere ayrılmış veya kullanıma uygun olmayan malzeme toplamda görünebilir. Planı üretimde gerçekten kullanılabilecek serbest miktarla kurun.
Yöntemin tanımı için ASCM’nin malzeme ihtiyaç planlaması açıklamasını inceleyebilirsiniz.
