120 parçalık siparişin 60 parçası sevk edilince “Siparişin yarısı bitti” demek kolaydır. Fakat kalan 60 parçanın tamamı hâlâ üretilecek olmayabilir. Bir kısmı üretilip sevk bekliyor, bir kısmı kalite kontrolünde, bir kısmı da henüz tezgâha girmemiş olabilir. Bu durumları tek kalan alanında toplamak ikinci teslim tarihini belirsizleştirir.
Dört miktarı ayrı izleyin
Her sipariş için en az sipariş edilen, üretilen, kabul edilen ve sevk edilen miktarı kaydedin. Kalite kararı bekleyen parçaları da ayrıca görünür tutun. Böylece müşteriye henüz sevk edilmemiş miktar ile daha üretilecek miktar birbirine karışmaz.
Kurgusal örnek: 120 parça sipariş edildi; 80 parça üretildi. Bunların 5’i kalite kararı bekliyor, 75’i kabul edildi ve 60’ı sevk edildi. Bugünkü görünüm şöyledir:
| Durum | Miktar |
|---|---|
| Henüz üretilmedi | 40 |
| Kalite kararı bekliyor | 5 |
| Kabul edildi, sevk bekliyor | 15 |
| Sevk edildi | 60 |
Sevk bakiyesi 60 parçadır; ama bunun yalnız 40’ı henüz üretilmemiştir. Kalite kararı yeniden işleme veya hurda ve yeniden üretim gerektirirse plan buna göre güncellenmelidir. Kontrol bekleyen 5 parçayı henüz karar çıkmadan sevke hazır saymayın.
Her kısmi teslimata yeni bir karar ekleyin
İlk sevkiyattan sonra ikinci teslim tarihi, kalan miktarın sahibi ve kalite bekleyen parçalar için karar zamanı kayda geçmeli. Müşteriyle kararlaştırılan kısmi teslim koşullarını sipariş notunda açık tutun. “Kalanını sonra göndeririz” ifadesi, sevke hazır 15 parçanın gönderilip gönderilmeyeceğini veya kalan üretimin ne zaman başlayacağını açıklamaz.
- Sevke hazır: Kabul edilen ve henüz sevk edilmemiş miktar.
- Üretim planı: Henüz üretilmemiş miktar ile karara göre açılacak yeniden işleme veya üretim.
- Sevk planı: Her parti için miktar, kararlaştırılmış tarih ve sorumlu.
- Müşteri bilgisi: Hangi miktarın ne zaman gönderileceğine ilişkin güncel mutabakat.
Sevk edildi ile teslim edildi aynı durum değildir
Depodan çıkan parça henüz müşteriye ulaşmamış olabilir. Nakliyeye verilen miktarı sevk kaydında, müşteriye ulaştığı doğrulanan miktarı teslim kaydında tutun. İade, iptal veya müşteri kabulü sorunu varsa bunları ilk sevkiyatın miktarını sessizce değiştirerek gizlemeyin; ilgili hareket ve karar kaydıyla açıklayın.
Bu yazıdaki 120 − 60 hesabı sevk bakiyesidir. Sipariş iptali ve iade bulunmadığı varsayılmıştır. Böyle bir hareket olduğunda siparişin geçerli miktarı ve sevk kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.
Kısmi miktar takibini günlük kayda bağlayın
Miktarları farklı tablolarda yeniden yazmak yerine aynı sipariş koduyla izleyin. Üretim kabul bilgisi, kalite kararı ve sevk hareketinin tarihi belli olsun. Bir günlük üretim raporu, ertesi güne kalan işi görünür tutar; sevk planı da bu gerçekleşen miktara göre güncellenir.
Sipariş durumlarının temelini sipariş takip sistemi yazısında, üretim aşamaları arasındaki miktarların neden ayrılması gerektiğini yarı mamul takibi rehberinde bulabilirsiniz. Program seçerken tek kalem içinde kısmi üretim ve sevkiyat miktarlarını ayrı izleyip izleyemediğinizi kendi örneğinizle sınayın.
Sık sorulan sorular
Sevk bakiyesi doğrudan üretim bakiyesi midir?
Hayır. Üretilip kabul edilmiş ama henüz sevk edilmemiş parçalar sevk bakiyesine dahildir; henüz üretilecek miktara dahil değildir.
Kalite kontrolü bekleyen parça sevke hazır sayılır mı?
Kalite kabulü gerekiyorsa kabul kararı çıkmadan hazır sayılmamalıdır. Kontrol bekleyen miktarı ayrı gösterin ve kararın sorumlusunu belirtin.
