Puantajın Excel’deki zorluğu hesabın kendisi değil, saatin sayı gibi davranmamasıdır. 08:00 ile 17:30 arasını çıkardığınızda Excel size 09:30 verir; bunu ücretle çarpmaya kalktığınızda saçma bir rakam çıkar. Bu yazı hem o tuzağı çözer hem de çalışan bir puantaj şablonu kurar.
Önce tek kuralı öğrenin: saat, günün kesridir
Excel’de bir tam gün = 1 sayısıdır. Yani 12:00 aslında 0,5’tir; 06:00 ise 0,25. İki saat arasındaki farkı aldığınızda sonuç yine bu ölçekte çıkar. Saat sayısına çevirmek için 24 ile çarpmanız gerekir. Şablondaki bütün süre sütunlarında bu çarpma vardır ve hücre biçimi Saat değil Sayı olmalıdır.
Hücre biçimini değiştirmeyi unutursanız formül doğru olduğu halde sonuç anlamsız görünür (9,5 yerine 09:30:00 gibi). Sonuç garip çıktığında ilk bakılacak yer formül değil, hücre biçimidir.
Sayfa düzeni
| Sütun | İçerik | Formül |
|---|---|---|
| A | Tarih | elle |
| B | Personel | açılır liste |
| C | Giriş saati | elle — 08:00 |
| D | Çıkış saati | elle — 18:30 |
| E | Mola (saat) | elle — 1 |
| F | Çalışılan süre | =EĞER(VEYA(C2="";D2="");0;(EĞER(D2<C2;D2+1-C2;D2-C2))*24-E2) |
| G | Normal | =MİN(F2;$K$1) |
| H | Fazla mesai | =MAK(0;F2-$K$1) |
F sütunundaki formülü açalım
Formülün kalbi şu parçadır: EĞER(D2<C2;D2+1-C2;D2-C2). Çıkış saati girişten küçükse vardiya gece yarısını geçmiştir (22:00 → 06:00 gibi); bu durumda çıkışa bir tam gün eklenir. Bu tek koşul olmadan gece vardiyası eksi süre üretir ve aylık toplam saçmalar. Ardından *24 ile saate çevrilir, mola düşülür.
Baştaki EĞER(VEYA(C2="";D2="");0; ...) koruması ise boş satırların tabloyu bozmasını engeller — puantaj tabloları hep önden 400 satır hazırlanır ve boş satırlar hata üretir.
Fazla mesai neden ayrı hesaplanmalı?
Çünkü ücreti farklıdır. İş Kanunu’na göre fazla çalışmanın her saati, normal saatlik ücretin %50 fazlasıyla ödenir. Tek bir toplam saat rakamı tuttuğunuzda bu ayrımı yapamazsınız. Ücret hesabı:
=G2*$K$2 + H2*$K$2*1,5
K2’ye saatlik brüt ücreti yazın. Not: bu hesap brüt ücrettir; sigorta primi ve vergi kesintileri bordronun konusudur ve puantaj tablosunun işi değildir. Puantajın işi süreyi doğru ölçmektir.
Aylık özet
| Rakam | Formül |
|---|---|
| Personelin aylık toplam saati | =ÇOKETOPLA($F:$F;$B:$B;"Ahmet Yılmaz";$A:$A;">="&$N$1;$A:$A;"<="&$N$2) |
| Aylık fazla mesai saati | =ÇOKETOPLA($H:$H;$B:$B;"Ahmet Yılmaz";$A:$A;">="&$N$1;$A:$A;"<="&$N$2) |
| Çalışılan gün sayısı | =ÇOKEĞERSAY($B:$B;"Ahmet Yılmaz";$F:$F;">0") |
| Ayın resmî iş günü | =TAMİŞGÜNÜ($N$1;$N$2;Tatiller!$A:$A) |
| Devamsızlık | =TAMİŞGÜNÜ($N$1;$N$2;Tatiller!$A:$A) - ÇOKEĞERSAY(...) |
Resmî tatiller için ayrı bir sayfa açıp tarihleri alt alta yazın — bu liste her yıl bir kez güncellenir ve devamsızlık hesabını tek başına doğru tutar.
Toplam 24 saati geçince ne oluyor?
Süre sütunlarını sayı olarak tuttuğunuz için bu sorunu hiç yaşamazsınız — yazının başındaki “24 ile çarp, biçimi Sayı yap” kuralının asıl sebebi budur. Süreleri saat biçiminde tutmakta ısrar ederseniz, aylık toplam 24 saati geçtiğinde Excel sayacı sıfırlar; bunu önlemek için hücre biçimini Özel sekmesinden köşeli parantezli bir saat biçimine almanız gerekir. Pratikte sayı yöntemi hem daha güvenli hem de ücretle çarpmaya hazırdır.
Bu şablonun gerçek sınırı
Formüller çalışır — sorun veriyi kimin gireceğidir. Puantajın Excel’de yaşadığı ölüm hep aynı şekilde olur: giriş-çıkış saatleri gün içinde kâğıda yazılır, hafta sonu birisi oturup tabloya geçirir, bir hafta atlanır, sonra “yaklaşık” girilir. O andan itibaren tablo bir kayıt değil, bir tahmin belgesidir — ve ihtilaf çıktığında hiçbir değeri yoktur.
- Kayıt o anda oluşmalı: telefondan giriş, QR okutma veya turnike.
- Sonradan yapılan düzeltme iz bırakmalı: kim, ne zaman, neden değiştirdi.
- Mesai, işin maliyetine bağlanabilmeli — hangi işte kaç saat harcandığı bilinmiyorsa maliyet hep eksik çıkar. Üretim maliyeti hesaplama yazısı bu bağı anlatır.
krkbos’ta personel giriş-çıkışı telefondan ya da QR ile anında kaydedilir; fazla mesai kendiliğinden ayrışır, harcanan saat işin kartına yazılır ve puantaj ay sonunda hazır çıkar. Konunun tamamı için mesai ve puantaj takibi yazısına bakabilir, 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz.
