Cari hesap ekstresi, bir müşteri ya da tedarikçiyle aranızdaki para hareketlerinin tarih sırasıyla dökümüdür: ne satıldı, ne ödendi, ne kaldı. Tahsilat konuşmalarında tartışmayı bitiren tek belge budur — çünkü “bu kadar borcun var” demek yerine gösterirsiniz. Bu yazı ekstrenin nasıl okunacağını, örnek bir tabloyla anlatıyor.
Kavramın kendisini merak ediyorsanız önce cari hesap nedir sayfasına, takibin nasıl kurulduğunu öğrenmek için cari hesap takibi nasıl yapılır yazısına bakın. Burada belgenin kendisi var.
Ekstrede bulunması gerekenler
| Alan | Neden gerekli |
|---|---|
| Firma ve cari bilgisi | Kimin kime ait ekstresi olduğu; unvan ve vergi no ile |
| Dönem | “01.07.2026 – 31.07.2026”. Dönemi yazılmayan ekstre tartışmaya açıktır |
| Devir bakiye | Dönem başında devreden tutar. Bu satır yoksa ekstre havada kalır |
| Tarih | Hareketler tarih sırasında olmalı; karışık sıralı ekstre okunmaz |
| Belge no ve türü | Fatura no, makbuz no, çek no — itiraz geldiğinde aranacak yer |
| Açıklama | “Satış faturası”, “Havale tahsilatı”, “İade”. Boş açıklama en sık şikâyet sebebi |
| Borç / Alacak sütunları | Ayrı sütunlar. Tek sütunda eksili sayı, işaret hatasına davetiyedir |
| Yürüyen bakiye | Her satırdan sonra kalan. Ekstrenin en önemli sütunu budur |
| Dönem toplamları | Toplam borç, toplam alacak ve kapanış bakiyesi |
Örnek ekstre
Bir müşteri carisinin temmuz ayı ekstresi şöyle görünür:
| Tarih | Belge | Açıklama | Borç | Alacak | Bakiye |
|---|---|---|---|---|---|
| 01.07.2026 | — | Devir bakiye | 12.400,00 | 12.400,00 B | |
| 05.07.2026 | FT-2026/418 | Satış faturası | 24.780,00 | 37.180,00 B | |
| 12.07.2026 | THS-1142 | Havale tahsilatı | 20.000,00 | 17.180,00 B | |
| 18.07.2026 | FT-2026/455 | Satış faturası | 9.450,00 | 26.630,00 B | |
| 22.07.2026 | İD-2026/12 | İade faturası | 1.180,00 | 25.450,00 B | |
| 29.07.2026 | ÇEK-8874 | Çek tahsilatı (vade 15.09) | 15.000,00 | 10.450,00 B | |
| Dönem toplamı | 46.630,00 | 36.180,00 | 10.450,00 B | ||
Ekstre nasıl okunur?
Borç ve alacak yönü
Kural tektir ve karışıklık hep burada başlar: size borçlandıran hareket borç sütununa, borcu azaltan hareket alacak sütununa yazılır. Müşteri carisinde satış faturası borç, tahsilat alacaktır. Tedarikçi carisinde tam tersi işler — aldığınız fatura sizi borçlandırır, yaptığınız ödeme borcu azaltır. Tedarikçi cari takibi.
Bakiyenin işareti ne anlama gelir?
| Cari türü | Bakiye borç (B) ise | Bakiye alacak (A) ise |
|---|---|---|
| Müşteri | Müşteri size borçlu — siz alacaklısınız | Fazla tahsilat ya da avans almışsınız |
| Tedarikçi | Fazla ödeme yapmışsınız ya da avans vermişsiniz | Ona borçlusunuz |
Yürüyen bakiye neden şart?
Yalnız dönem sonu bakiyesi yazan ekstre kontrol edilemez. Yürüyen bakiye her satırda “buraya kadar durum bu” der; iki taraf tutmadığında ayrışmanın hangi satırda başladığı yalnız bu sütun sayesinde bulunur. Excel’de bu sütunu kuran formülü cari hesap Excel şablonu yazısında verdik.
Çek satırına dikkat
Örnekteki 29.07 tarihli çek, bakiyeyi bugün düşürür ama parayı 15 Eylül’de getirir. Ekstre bakiyesi ile kasanızdaki para aynı şey değildir. Portföyünüzdeki çeklerin vadesini ayrıca izlemezseniz, ekstresi temiz görünen bir işletme nakit sıkışıklığına girebilir. Çek ve senet takibi · nakit akışı tahmini.
İki tarafın rakamı tutmuyorsa: bakılacak beş nokta
Ekstreyi gönderdiniz, karşı taraf “bende farklı görünüyor” dedi. Ayrışma neredeyse her zaman şu beşinden biridir; sırayla bakın:
- Girilmemiş fatura
En yaygın sebep. Bir fatura taraflardan birinde işlenmemiştir. Tutar farkı, tek bir faturanın tutarına eşitse sebep budur — önce ona bakın.
- Yanlış cariye işlenen tahsilat
Aynı grubun iki firması ya da benzer isimli iki müşteri varsa ödeme diğerine yazılmış olabilir. Fark iki caride ters yönde eşitse kesin budur.
- İşlenmemiş iade ya da iskonto
İade faturası, sonradan verilen iskonto ve fiyat farkı faturaları sık atlanır.
- Vade farkı ve masraflar
Bir taraf vade farkı işlemiş, diğeri kabul etmemiş olabilir. Bu bir kayıt hatası değil, anlaşmazlıktır; konuşularak çözülür. Vade farkı nedir?
- Tarih kayması
Ay sonunda kesilen fatura karşı tarafta ertesi aya düşmüş olabilir. Bakiye aslında tutar, yalnız dönemler kaymıştır — bir sonraki ay kendini düzeltir.
Ekstre ile mutabakat aynı şey değil
| Ekstre | Mutabakat | |
|---|---|---|
| Ne yapar | Hareketleri gösterir | Bakiyenin doğruluğunu teyit ettirir |
| Yön | Tek taraflı bildirim | Karşılıklı onay |
| Sonucu | Bilgi | Yazılı kanıt |
| Ne zaman | Ayda bir ya da talep üzerine | Ayda/çeyrekte bir, yıl sonunda mutlaka |
Cari hesap programında ekstre nasıl oluşur?
Bir programda ayrıca ekstre satırı doldurulmaz. Satış faturası müşteri hesabında borç, tahsilat alacak hareketi olarak kaydolur; her hareketten sonra yürüyen bakiye yeniden hesaplanır. Tarih aralığı seçildiğinde devir, dönem borç-alacak toplamları ve kapanış bakiyesi aynı dökümde görülmelidir.
krkbos’ta ekstre PDF olarak indirilir. WhatsApp’ta paylaşmak istendiğinde sohbet açılır; PDF dosyasını kullanıcı kendisi ekleyip gönderir. Akışın diğer ayrıntıları için cari hesap takip programı sayfasına bakabilirsiniz.
Ekstreyi ne zaman ve nasıl göndermeli?
- Ritim kurun. Her ayın ilk haftası, düzenli çalıştığınız carilere ekstre gidiyorsa tahsilat konuşması “borç isteme” olmaktan çıkar, rutine dönüşür. Hatırlatmanın en zahmetsiz biçimi budur.
- Dönemi yazın. Hangi tarih aralığı olduğu belgenin üstünde açıkça dursun.
- Devir bakiyeyi gösterin. Dönem başındaki tutar görünmüyorsa karşı taraf kontrol edemez.
- Değiştirilemez biçimde gönderin. PDF gönderin; düzenlenebilir dosya gönderilen ekstre, itiraz anında dayanak olmaz.
- Ulaştığını teyit edin. E-posta okunmayabilir; WhatsApp’tan gönderilen ekstrenin iletildiği görülür. WhatsApp CRM
- Vadesi geçmiş satırları işaretleyin. Nazik ama net: hangi faturanın kaç gün geciktiği görünsün. Tahsilat rehberi
Ekstre neyi göstermez?
Ekstre bir geçmiş belgesidir; tek başına üç soruyu cevaplamaz ve bu üçü tahsilat kararını belirler:
- Alacağın yaşı. 10.450 TL’nin ne kadarı 15 günlük, ne kadarı 120 günlük? Bunun için yaşlandırma gerekir.
- Hangi faturanın açık olduğu. Toplam tutuyor olabilir ama hangi ödemenin hangi faturayı kapattığı ancak eşleştirme (mahsup) yapılıyorsa bilinir.
- Riskin büyüklüğü. Bakiye limitin neresinde? Cari limit ve müşteri riski.
Ekstredeki vade ve tahsilat geçmişini müşteri bazında yorumlamak için ödeme davranışı ölçüm rehberini inceleyin.
Esnaf dilindeki karşılığı için veresiye takibi sayfasına bakabilir ya da 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz.
